Themadag Euthanasie in de GGZ
Een goede voorbereiding voor als de vraag komt
- 14 november 2024
- Burgers' Zoo, Arnhem
- 5 5 accreditatiepunt(en) te behalen
- Accreditatie in aanvraag
Algemeen
* | Prijzen zijn inclusief catering, toegangsticket Burgers' Zoo, parkeren en online toegang tot Psyfar (vs) of PsyXpert (tot een maand na afloop van het congres). |
Samen met ThaNet Het programma van deze themadag is samengesteld met Thanet. ThaNet is opgericht om de zorg voor mensen met een euthanasieverzoek of persisterende doodswens te verbeteren. | ![]() |
In één dag up-to-date over Euthanasie in de GGZ
De beslissing rondom euthanasie is een van de meest ingrijpende aspecten binnen de zorgpraktijk. Het stelt zorgprofessionals voor diepgaande ethische, persoonlijke en professionele dilemma’s. Tijdens de nieuwe Themadag Euthanasie op donderdag 14 november zullen experts en ervaringsdeskundigen hun inzichten delen over de impact van deze beslissingsprocessen op zowel patiënten als zorgverleners. Het zal een dag zijn van leren, reflecteren en discussiëren. Een dag die je dus niet mag missen!
De themadag begint met drie plenaire sessies en eindigt met twee interactieve workshoprondes. Er is een keuze uit vijf workshops per ronde. In de lunchpauze is er voldoende tijd om de dierentuin te verkennen.
Voor deelnemers die geen medisch specialist of abonnee zijn, geeft de website bij inschrijving onjuiste prijzen door, namelijk de prijzen die voor medisch specialisten gelden. Ben je verpleegkundige (specialist), ervaringsdeskundige of anders geef dit dan aan in het opmerkingenveld dan wordt dit gecorrigeerd op de factuur die je per e-mail ontvangt.
Ervaringen van deelnemers aan eerdere themadagen: 'Leerzame, actuele en inspirerende onderwerpen.' 'Mix van praktische handvatten en toekomstvisie. Inspirerend!' 'Interessante sprekers, actueel en praktisch toepasbaar.' 'Goede update over de ontwikkelingen op het gebied van antipsychotica.' |
Programma
09.00 - 09.30 | Ontvangst & registratie |
09.30 - 09.45 | Plenaire opening & update ThaNet Update ThaNet | Radboud Marijnissen Inleiding door de dagvoorzitter | Sisco van Veen |
09.45 - 10.45 | Plenaire lezing Wat is goede zorg voor jongeren met psychische problematiek die een euthanasiewens hebben? | Els van Wijngaarden |
10.45 - 11.45 | Plenaire lezing Suicidaliteit en euthanasie, twee kanten van dezelfde medaille? | Rozemarijn van Duursen |
11.45 - 12.15 | Ochtendpauze |
12.15 - 13.15 | Plenaire lezing De ontwikkeling van het Schelpzorg-model: een palliatieve zorgbenadering voor personen met EPPA | Caressa van Hoe & Loïc Moureau |
13.15 - 14.30 | Lunchpauze en een rondje in de dierentuin |
14.30 - 15.30 | Workshopronde 1 ● In liefde laten gaan | Ellen Beukema & Leonie Vogels ● De gespreksgroep "Levens met een euthanasiewens" | Marijn Gilhuis ● Euthanasie van onderzoek tot uitvoering: adviezen vanuit de praktijk | Clemens Ruland & Marc Mulders ● Autonoom geluid in een soms gepolarisserd debat | spreker volgt ● Euthanasie en herstel, hoe is dat mogelijk | Marriët Titalepta & Dunya Vermaat |
15.30 - 16.00 | Middagpauze |
16.00 - 17.00 | Workshopronde 2 ● In dialoog over ervaringen met het uitvoeren van euthanasie | Martijn Kole & Mascha Mos ● De gespreksgroep "Levens met een euthanasiewens" | Marijn Gilhuis ● Euthanasie van onderzoek tot uitvoering: adviezen vanuit de praktijk | Clemens Ruland & Marc Mulders ● Bewust stoppen met eten en drinken bij patiënten met psychiatrische problematiek | Eva Bolt ● In gesprek over persisterende doodswensen, orgaandonatie en euthanasie | Mette Palm & Karlijn Vlerken |
17.00 | Afsluiting met borrel |
Inhoud
De dagvoorzitter heet u welkom en geeft een korte introductie over het programma.
In de Volkskrant van 4 februari 2023 verscheen een artikel met de krantenkop: “Niemand wil ze laten gaan, maar jongeren die ondraaglijk psychisch lijden zien in euthanasie hun enige kans op genade”. Aan de hand van ondermeer dit voorbeeld zal Els van Wijngaarden in haar lezing stilstaan bij de vraag: wat betekent goede zorg voor jongeren met psychische problematiek die een euthanasiewens uiten? En hoe ga je hier op een goede manier het gesprek over aan? Van Wijngaarden zal beginnen met het uiteenzetten van de complexiteit van het wegen van een dergelijke euthanasiewens. Vervolgens zal ze ingaan op de impact van de groeiende vraag (en soms ook de ervaren druk) vanuit de samenleving, patiënten en naasten om euthanasie te verlenen. Ook zal ze, op basis van haar eigen onderzoek, het dominante discourse in het publieke debat rond de dood en euthanasie blootleggen, en toelichten wat de gevolgen daarvan (kunnen) zijn op betrokkenen.
Daarnaast zal zij spreken over bij de (morele) ruimte die een hulpverlener nodig heeft om een eigen, weloverwogen afweging te maken in hoeverre je wel of niet betrokken wilt zijn bij een verzoek. Niet alleen de vraag ‘doe ik het goed’ (volgens de zorgvuldigheidseisen/de wet) is belangrijk, maar ook de vraag ‘doe ik de goede dingen’ (de wenselijkheidsvraag/de ethiek) is daarbij van groot belang. Met haar lezing beoogt Van Wijngaarden een aanzet te geven tot reflectie over de vraag hoe je je als hulpverlener op een goede manier in dit veranderende speelveld kunt begeven.
Na de lezing heeft u:
- Meer inzicht in de complexiteit van een euthanansieverzoek en de verschillende intenties die achter een doodswens schuil kunnen gaan
- Bewustwording van de maatschappelijke en morele aspecten van een euthanasieverzoek en de impact die dat kan hebben op de behandelrelatie
- Bewustwording van de noodzaak van morele ruimte voor het maken van een afweging wat goede zorg voor jou als zorgverlener betekent
- Enkele handvatten voor goede communicatie over een euthanasieverzoek
In deze lezing wordt ingegaan op het onderscheiden van verschillende soorten doodswensen, en hoe deze begrepen kunnen worden vanuit persoonlijkheidsdynamiek en het effect op de behandelrelatie
Na de lezing heeft u:
- Onderscheiden van verschillende soorten doodswensen.
- Omgaan met een persisterende doodswens in de context van de behandeling van mensen met een persoonlijkheidsstoornis
Schelpzorg of crustatieve zorg is een model ontwikkeld in Vlaanderen voor de doelgroep van personen met een ernstige en persisterende psychiatrische aandoening (EPPA). Het model ontleent inspiratie aan de palliatieve filosofie, waarbij de kwaliteit van leven, creativiteit en een holistische aanpak centraal staan. Het model werd ontwikkeld tenmidden van een context van vermaatschappelijking van zorg en een wettelijk kader rond euthanasie bij ondraaglijk psychisch lijden.
Na de lezing:
- Bent u vertrouwd met de belangrijkste elementen van het schelpzorg-model
- Heeft u kennis van de Monitor Crustatieve Zorg, een indicatorenset voor modelgetrouwheid
Wat doet het met jou als hulpverlener als een cliënt wil praten over een doodswens en/of euthanasiewens. Hierin zoeken we naar wederzijds begrip in verbinding met elkaar. We laten Esther aan het woord, 10 dagen voor zij overleed is er een interview gemaakt met haar door Menno Oosterhoff en Kit Vanmechelen, beiden psychiater. We laten een klein stukje zien. Ellen deelt graag haar ervaring als ouder, als je dochter na jarenlange behandeling verteld dat ze niet verder kan leven. Wat doet dat met je en je gezin?
We vragen jullie naar jullie reacties op dit interview en bespreken de ethische, persoonlijke en professionele dilemma’s. Er is nog veel onbegrip voor euthanasie bij psychisch lijden. In November 2022 heeft Ellen met 2 andere moeders de stichting 'In liefde laten gaan' opgericht. De stichting biedt een luisterend oor voor andere ouders en zoekt verbinding met zorgprofessionals vanuit onze ervaring. We delen in deze workshop de activiteiten van de Stichting.
Na de lezing heeft u:
- Weet u beter wat een euthanasie traject doet met de cliënt en nabestaanden.
- Aanpak van een euthanasieverzoek
- Ontstaat er meer begrip voor euthanasie bij ondraaglijk en uitzichtloos psychisch lijden
- Bent u zich meer bewust van hoe ze omgaan met cliënten, die een euthanasiewens uiten
Hoe kunnen we zorgen voor mensen met een uitgesproken euthanasiewens of persisterende doodswens? Ze hebben vaak veel therapieën doorlopen. Hoe kunnen ze leven, terwijl zijn wachten op de weging van het euthanasieverzoek? Hoe te leven terwijl, ze eigenlijk dood willen?
In deze workshop gaan we aan het werk met een werkvorm die ontwikkeld is door Antes Rotterdam, en gebruikt wordt in de Parnassia Groep. Het is een unieke werkwijze waarbij ervaringswerkers en geestelijk verzorgers het gesprek voeren met de deelnemers. Een gelijkwaardig en laagdrempelig gesprek, gericht op het delen van ervaring.
Na de lezing heeft u:
- In deze workshop leer je hoe je een gesprek met meerdere deelnemers kunt voeren over leven met een euthanasiewens;
- krijg je inzicht in de kracht van een cliëntgericht gespreksvorm;
- leer je hoe zorg te verlenen aan mensen met een persisterende doodswens;
- samenwerking van disciplines bij het adresseren van belangrijk vraagstuk in de GGZ: de zorg voor cliënten met een euthanasiewens.
Artsen kunnen in bijzondere omstandigheden euthanasie verrichten en hulp bij zelfdoding verlenen. De euthanasiewet, ofwel de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding, benoemt de voorwaarden waaronder dit mogelijk is. Het aantal euthanasieverzoeken in Nederland neemt toe. Toch heeft niet iedere zorgverlener hier regelmatig mee te maken. Hoe ga je om met zo’n indringend verzoek? Wat komt er allemaal bij kijken? En wanneer mag een euthanasieverzoek wel en niet ingewilligd worden? Deze workshop voorziet zorgverleners van inzicht en praktijkkennis om zelf euthanasievragen aan te nemen, te beoordelen en waar relevant uit te voeren. Ieder beslismoment in het euthanasietraject wordt uitvoerig besproken.
Expertisecentrum Euthanasie heeft deze workshop ontwikkeld als zijnde basiscursus voor de kennisoverdracht van euthanasie. De module richt zich op zorgverleners die nog geen of onvoldoende ervaring hebben met euthanasie.
Na de lezing heeft u:
- Kennis van euthanasie in het algemeen
- Aanpak van een euthanasieverzoek
- Gespreks- en onderzoeks vaardigheden, tijdig bespreken van het levenseinde
- Kennis van de Nederlandse wetgeving euthanasie
- Praktische kennis van euthanasie en hulp bij zelfdoding
Meer informatie volgt nog.
Deze workshop heeft als doel om inzicht te verschaffen in de persoonlijke verhalen achter euthanasie in de GGZ, en om een veilige ruimte te creëren voor discussie en reflectie. Door de combinatie van persoonlijke verhalen en een interactieve sessie hopen we een dieper begrip en empathie te bevorderen. En bovenal bij te dragen aan de voortdurende dialoog over dit belangrijke onderwerp.
Na de lezing heeft u:
- Inzicht in vormen van (mentaal) lijden.
- Kennis over bejegening richting iemand die een doodswens heeft.
Met 5 psychiaters voeren we een dialoog over hun ervaringen het een euthanasietraject en daar gebruiken we de principes van Peersuported Open Dialogue voor.
Na de lezing heeft u:
- De deelnemer kan beter reflecteren op zijn eigen positie tav euthanasie, lijden en de dood.
- De deelnemer kent de kracht van het gezamenlijk dragen van de "last' van een euthanasietraject middels contact met collega's.
Hoe kunnen we zorgen voor mensen met een uitgesproken euthanasiewens of persisterende doodswens? Ze hebben vaak veel therapieën doorlopen. Hoe kunnen ze leven, terwijl zijn wachten op de weging van het euthanasieverzoek? Hoe te leven terwijl, ze eigenlijk dood willen?
In deze workshop gaan we aan het werk met een werkvorm die ontwikkeld is door Antes Rotterdam, en gebruikt wordt in de Parnassia Groep. Het is een unieke werkwijze waarbij ervaringswerkers en geestelijk verzorgers het gesprek voeren met de deelnemers. Een gelijkwaardig en laagdrempelig gesprek, gericht op het delen van ervaring.
Na de lezing heeft u:
- In deze workshop leer je hoe je een gesprek met meerdere deelnemers kunt voeren over leven met een euthanasiewens;
- krijg je inzicht in de kracht van een cliëntgericht gespreksvorm;
- leer je hoe zorg te verlenen aan mensen met een persisterende doodswens;
- samenwerking van disciplines bij het adresseren van belangrijk vraagstuk in de GGZ: de zorg voor cliënten met een euthanasiewens.
Artsen kunnen in bijzondere omstandigheden euthanasie verrichten en hulp bij zelfdoding verlenen. De euthanasiewet, ofwel de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding, benoemt de voorwaarden waaronder dit mogelijk is. Het aantal euthanasieverzoeken in Nederland neemt toe. Toch heeft niet iedere zorgverlener hier regelmatig mee te maken. Hoe ga je om met zo’n indringend verzoek? Wat komt er allemaal bij kijken? En wanneer mag een euthanasieverzoek wel en niet ingewilligd worden? Deze workshop voorziet zorgverleners van inzicht en praktijkkennis om zelf euthanasievragen aan te nemen, te beoordelen en waar relevant uit te voeren. Ieder beslismoment in het euthanasietraject wordt uitvoerig besproken.
Expertisecentrum Euthanasie heeft deze workshop ontwikkeld als zijnde basiscursus voor de kennisoverdracht van euthanasie. De module richt zich op zorgverleners die nog geen of onvoldoende ervaring hebben met euthanasie.
Na de lezing heeft u:
- Kennis van euthanasie in het algemeen
- Aanpak van een euthanasieverzoek
- Gespreks- en onderzoeks vaardigheden, tijdig bespreken van het levenseinde
- Kennis van de Nederlandse wetgeving euthanasie
- Praktische kennis van euthanasie en hulp bij zelfdoding
Lang dachten we dat bewust stoppen met eten en drinken geen mogelijkheid was voor jonge lichamelijk gezonde patiënten. Nu de handreiking over dit onderwerp aangeeft dat dit wel een mogelijkheid is, betekent dit dat ook jonge psychiatrische patiënten dit gaan overwegen en proberen. Dit roept heel wat dilemma's op bij zorgverleners. Wat betekent goede zorg in dit geval, welke positie kun je innemen? Hoe kunnen we hier als zorgverleners in de eerste lijn, GGZ en hospicezorg mee omgaan?
Na de lezing heeft u:
- Kennis hebben over hoe bewust stoppen met eten en drinken verloopt en welke problemen optreden.
- Begeleiding kunnen geven bij de voorbereiding en uitvoering van bewust stoppen met eten en drinken.
- Een discussie kunnen voeren over de positie van bewust stoppen met eten en drinken in de psychiatrie
Hoewel de meeste doodswensen tijdelijk van aard zijn, zijn er ook mensen bij wie deze gedachten aanhouden. In dergelijke gevallen kan het voorkomen dat mensen een verzoek om euthanasie indienen. Karlijn en Mette zijn twee jonge onderzoekers op het gebied van orgaandonatie na euthanasie bij psychisch lijden en persisterende doodswensen. In Nederland groeit de discussie rondom deze onderwerpen, waarbij ethische, medische en juridische vraagstukken naar voren komen. In deze workshop zullen zij vertellen over hun onderzoek en ingegaan op de ervaringen en dilemma's van patiënten en hun zorgverleners.
Sprekers
Locatie
Burgers' Zoo
Antoon van Hooffplein 1
6816 SH
Arnhem
https://www.burgerszoo.nl/